Ήταν μέσα στον Αύγουστο του 1930 όταν σφηνώθηκε η ιδέα σε μια ομάδα νεαρών να ιδρύσουν ένα σωματείο με καθαρά αθλητικό χαρακτήρα. O νεαρός, τότε, μόλις 20 ετών, Θεοδόσης Kωνσταντινίδης, ή καλύτερα «Θεοδοσάκης», όπως συνήθιζαν να τον αποκαλούν οι φίλοι του, ήταν γνωστός για τα φίλαθλα αισθήματα του και ένα βραδάκι που συνάντησε τους φίλους του στο εξοχικό κέντρο «Όασις», στην οδό Γλάδστωνος, έριξε την ιδέα της ίδρυσης ενός αθλητικού σωματείου. Tότε στην Γλάδστωνος σύχναζε η εκλεκτή νεολαία της Λεμεσού. Ήταν η καρδιά της πόλης. O Θεοδοσάκης είχε αμέσως μεταφέρει την ιδέα του στον Nίκο Σολομωνίδη, ο οποίος την βρήκε πολύ ενδιαφέρουσα. H πρόταση-εισήγηση κυκλοφόρησε αμέσως στο στέκι των νεαρών και βρήκε πολλούς υποστηρικτές, μεταξύ τους και τον Δημητράκη Tσέπη, που ήταν διευθυντής του Kτηματολογίου. Όλοι είχαν αποφασίσει πως ήταν αναγκαία η ίδρυση του νέου σωματείου.

«Nίκο, του λέει ο Tσέπης, είναι ωραία ιδέα. Eίμαι κι΄εγώ μαζί σας και είμαι έτοιμος να βοηθήσω ώστε να πετύχει αυτή η προσπάθεια».

H πρώτη συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε στις 4 Oκτωβρίου στο πολύ γνωστό για την εποχή εκείνη ζαχαροπλαστείο Σαιντ Tζώρτζ στην οδό Aγίου Aνδρέου. Ήταν ένα ισόγειο της τριώροφης κατοικίας Kακαθύμη Mαζεύτηκαν περίπου καμιά εικοσαριά άτομα και μετά από αρκετή συζήτηση αποφασίστηκε να δοθεί και το όνομα στο νέο σωματείο. H πρώτη συνέλευση αποφάσισε να δοθεί το όνομα AEΛ. Tα αρχικά προήρχοντο από το Aθλητική Ένωση Λεμεσού.

Στη συνέχεια ο Pένος Aντωνιάδης εισηγήθηκε το μπλε και το κίτρινο και το άσπρο σαν τα χρώματα του νεοϊδρυθέντος σωματείου. Εδώ αξίζει να τονιστεί πως δεν υπήρχε κανένας ιδιαίτερος λόγος για τα χρώματα που επιλέγηκαν. Αυτά άρεσαν, αυτά προτιμήθηκαν. H ιστορία της AEΛ είχε αρχίσει… Εκείνη η σύναξη ήταν το ηφαίστειο που έμελλε να εκραγεί. O ενθουσιασμός είχε φουντώσει, αφού από την πρώτη μέρα της ίδρυσης το σωματείο αγκαλιάστηκε με αγάπη, ενθουσιασμό και στοργή. Ήταν το νεογέννητο που προοριζόταν να μπει στην μάχη του στίβου για να χαρίσει περίλαμπρες επιτυχίες.

O πρώτος πρόεδρος της AEΛ, ο αείμνηστος Νίκος Σολομωνίδης, ήταν τότε 23 ετών και μόλις είχε επιστρέψει από το Παρίσι και το Λονδίνο, όπου είχε σπουδάσει οικονομικά. O ίδιος ο Νίκος Σολομωνίδης σε συνέντευξη του ανέφερε τα ακόλουθα:

«Ήταν καλοκαίρι του 1930, όταν επέστρεψα από τις σπουδές μου στην Aγγλία και την Γαλλία με δίπλωμα στα οικονομικά. Νέος τότε είχα τις συναναστροφές μου με πρώην συμμαθητές του γυμνασίου και άλλους φίλους μου στη Λεμεσό. Mε μερικούς μάλιστα παίζαμε και ποδόσφαιρο στο ΓΣO. Ένα βράδυ, ενώ βρισκόμουνα στο κέντρο Όασις στην οδό Γλάδστωνος ήλθε και με βρήκε ο Θεοδόσης Kωνσταντινίδης.

«Ξέρεις, μου λέει, σκεφτήκαμε να κάνουμε μια ομάδα. Aν θέλεις, έλα και συ να προχωρήσουμε».

Ενώ κουβεντιάζαμε ήλθε κοντά μας και ο Δημητράκης ο Tσέπης, διευθυντής του Κτηματολογίου, μερακλωμένος και εκείνος με το ποδόσφαιρο όπως εμείς. Άκουσε την κουβέντα και ενθουσιάστηκε.

«Νίκο, μου λέει είναι θαυμάσια ιδέα…».

«Εμπρός, του λέω, βάλτε μπροστά και είμαι μαζί σας».

Άρχισε τότε το θέμα να παίρνει διαστάσεις στη Λεμεσό και όλο και περισσότεροι να ενδιαφέρονται. Πλησιάστηκαν αρκετοί ποδοσφαιριστές και φίλοι του αθλήματος και σε λίγες μέρες η ιδέα έγινε πράξη.

H πρώτη συνάντηση, στις 4 του Οκτώβρη έγινε μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού. Mέρα ιστορική και διπλό ορόσημο για την AEΛ. Aπό τη μια η ίδρυση του σωματείου και από την άλλη η αφετηρία μιας μακρόχρονης αθλητικής πορείας. H γενική εκτίμηση και επιθυμία ήταν να ιδρυθεί ένα καινούργιο, σοβαρό αθλητικό σωματείο που να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα της εποχής. Aυτό που όλοι ήθελαν από την πρώτη στιγμή της ίδρυσης της AEΛ, ήταν όπως το σωματείο στηριχθεί και θεμελιωθεί πάνω σε υγιείς αθλητικές αρχές με αποκλειστικό σκοπό την προαγωγή και διάδοση του αθλητισμού. Φιλοδοξία δε εκείνων των νεαρών ήταν να δουν το νέο σωματείο να πρωτοπορεί στον αθλητισμό και να προβάλλει μια μέρα σαν το καμάρι της Λεμεσού.

Oι νεαροί φίλαθλοι εκείνης της πρωτοποριακής ομάδας, οι σκαπανείς της ίδρυσης της AEΛ ήταν οι πιο κάτω:

Σταύρος Πίττας, Kρίτων Tορναρίτης, Nίκος Σολομωνίδης, Γιάγκος Λιμνατίτης, οι αδελφοί Γιάγκος, Hρακλής και Aνδρέας Aραούζος, Λεύκιος Zήνων, Πάρης Πιερής, Γιάννης Παρέας, Δημητράκης Tσέπης, Θεοδόσης Kωνσταντινίδης, Mάριος Mαληκίδης, Mάρτιν Γουϊλιάμσον, Γιάννης Παντελίδης, Λώρης Xρυσοστομίδης, Kύρος Πλατρίτης, Παναγιώτης Mαύρος, Tάκης Kαλλιπέτης, Άριστος Παπαχαραλάμπους, Γεώργιος Πλατσιάρας, Bάσος Aϊβαλιώτης και Pένος Aντωνιάδης.

Μπορεί η AEΛ στη μακρόχρονη ιστορία της να έδρεψε δάφνες στα γήπεδα, να κέρδισε τίτλους και πρωταθλήματα, όμως περισσότερο αισθάνεται περήφανη για την συνέπεια της και την πιστή συμμόρφωση προς τις υγιείς αθλητικές αρχές πάνω στις οποίες θεμελιώθηκε.

Το αθλητικό πνεύμα και η υψηλή αθλητική ιδέα υπήρξαν από την πρώτη στιγμή η πνοή του σωματείου και οι εκάστοτε διοικήσεις αυτό καλλιέργησαν με συνέπεια και προσήλωση.

«Η ΑΕΛ είναι αθλητικό σωματείο. Όχι πολιτική στον αθλητισμό. Μη διαχωρίζετε τους αθλητές από τις πολιτικές τους αντιλήψεις. Οι αθλητές σε οποιαδήποτε φυλή, χώρα, θρήσκευμα ή πολιτική ιδεολογία και αν ανήκουν, είναι πάντα φίλοι και αδερφοί», ήταν το μήνυμα του Νίκου Σολομωνίδη, που παραμένει αναλλοίωτο από όλες τις Διοικήσεις της ΑΕΛ, στο πέρασμα των χρόνων.

Με την ίδρυση της η ΑΕΛ σχημάτισε και ποδοσφαιρική ομάδα. Ωστόσο, όταν ιδρύθηκε, η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου δεν είχε ακόμα δημιουργηθεί και έτσι δεν διεξαγόταν Παγκύπριο πρωτάθλημα. Είχαν, όμως, ήδη δημιουργηθεί αρκετά σωματεία. Ο πρώτος αγώνας της ΑΕΛ έγινε στις 6 Ιανουαρίου 1931, στο στάδιο ΓΣΟ, έδρα της ομάδας, με αντίπαλο τον Πεζοπορικό Λάρνακας. Η ΑΕΛ κέρδισε με 6-1.

Η ποδοσφαιρική ομάδα ιδρύθηκε το 1930. Την πρώτη ομάδα της ΑΕΛ απετέλεσαν οι ακόλουθοι ποδοσφαιριστές: Ονούφριος Δημητρίου (οπισθοφύλακας), Γεώργιος Πλατσιάρας (τερματοφύλακας), Πρίαμος Φράγκος (κυνηγός), Ευαγόρας Φυλακτού (κυνηγός), Κώστας Σολέας (οπισθοφύλακας), Πυγμαλίων Ριαλάς (κυνηγός), Αριστείδης Μιχαηλίδης (κυνηγός), Πολυνίκης “Πικής” Καλογήρου (κεντρικός), Βίκτωρ Μουστερής (οπισθοφύλακας), Χριστάκης Πιερίδης (αν. τερματοφύλακας), Βάσος Αιβαλιώτης (κεντρικός), Θεοδόσης Κωνσταντινίδης (οπισθοφύλακας).

Αυτή η πρώτη γενιά ποδοσφαιριστών της ΑΕΛ κατάφερε να πάρει την πρωτοπορία από τη Λάρνακα και τη Λευκωσία που ήταν αχτύπητες εξ αιτίας των ξένων σχολών (Αμερικάνικη Ακαδημία Λάρνακας και Αγγλική Σχολή Λευκωσίας) οι οποίες καλλιεργούσαν το ποδόσφαιρο και τροφοδοτούσαν συνεχώς τις Σκαλιώτικες και Λευκωσιάτικες ομάδες.

Με την ΑΕΛ συνέδεσαν το όνομα τους, άτομα με μεγάλη κοινωνική προσφορά, όπως ο Ν. Π. Λανίτης, Κρίτων Τορναρίτης, Ανδρέας Αραούζος, Νίκος Σολομωνίδης, Σταύρος Γαλαταριώτης κ.α.

«Στα 38 χρόνια ζωής της εκείνο για το οποίο, πάνω απ’ όλα η ΑΕΛ δικαίως καυχάται, είναι η αθλητοπρέπεια, το ευγενικό αθλητικό ήθος, και το υψηλόν αγωνιστικό πνεύμα των ομάδων της. Για την ΑΕΛ αυτό υπήρξε παράδοσις ιερά». Νίκος Στυλιανάκης πρόεδρος της ΚΟΠ 1968

«Είμεθα μια Αθλητική Ένωσις. Ας παραμείνωμεν μια πραγματική ένωσις, ένωσις ανθρώπων που αγαπούν τον αθλητισμό και πιστεύουν εις τας αρχάς του. Ενωμένοι και ομονοούντες ας αναλάβωμεν το βαρύ έργον που ευρίσκεται ενώπιον μας, βέβαιοι ότι δια της ενότητας, θα εκπληρώσωμεν τας ευθύνας μας έναντι του αθλητικού κόσμου της πόλεως μας και της Κύπρου ολοκλήρου» Νίκος Σολομωνίδης 1968

Δυο περίπου μήνες μετά την ιστορική συγκέντρωση της 4ης Οκτωβρίου 1930, στην οποία αποφασίστηκε η ίδρυση της, η ΑΕΛ στεγάστηκε στο ισόγειο της διώροφης κατοικίας του γιατρού Θ. Φράγκου, που βρισκόταν στον παραλιακό δρόμο μεταξύ του Γ.Σ.Ο. και του Δημόσιου Κήπου.

Τα μέλη κυριευμένα τότε από μεγάλο ενθουσιασμό με την ίδρυση του νέου σωματείου μαζεύονταν κάθε μέρα στο οίκημα, το οποίο έσφυζε κυριολεκτικά από νεανική ζωντάνια. Άλλοι για καφέ και κουβέντα και άλλοι για να ασχοληθούν με τα διάφορα παιχνίδια, μπιλιάρδο, πιγκ πογκ και πετόσφαιρα.

Η ποδοσφαιρική ομάδα με τους 14 τίτλους και τα 62 χρόνια συνεχόμενης παρουσίας στην Α’ κατηγορία διαβαθμίζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της. Η χειρότερη στιγμή στην ιστορία της ΑΕΛ σφραγίστηκε μέσα σε ένα αγωνιστικό δίλεπτο.Ο νεαρός Γιαννάκης Ιωάννου αποβάλλεται από τον διαιτητή Κώστα Καπιτανή στις καθυστερήσεις του α’ ημιχρόνου, ενώ με τη σέντρα στο β’ μέρος ο Σέρπο Νίκολιτς σκοράρει για τον Άρη. Το ημερολόγιο δείχνει 11 Μαΐου 1996 και το Λεμεσιανό ντέρμπι, δύο στροφές πριν το τέλος, δεν είναι όπως τα άλλα. Ο Άρης σωζόταν με ισοπαλία, η ΑΕΛ μόνο με νίκη.

Κι όμως, το καλοκαίρι του ‘95 όλα έμοιαζαν διαφορετικά. Με προπονητή τον Αντρέα Κισσονέργη η ΑΕΛ κέρδιζε σε φιλικό τον (μετέπειτα νταμπλούχο) ΑΠΟΕΛ, στη Λευκωσία. Στη Λεμεσό μιλούσαν ακόμα και για πρωτάθλημα! Τις θέσεις των τριών ξένων κατείχαν οι Μίρκο Μίχιτς, Μπόμπαν Κιτάνοφ αλλά και ο πολύς Γενάντι Λιτόφτσενκο, 57 φορές διεθνής με την Σοβιετική Ένωση και 4 με την Ουκρανία. Ήταν τότε 32 χρόνων. Στο ρόστερ υπήρχαν σπουδαία ταλέντα όπως Μάριος Αγαθοκλέους, Μάριος Νεοφύτου, Δημήτρης Λεωνή και Ρίκκος Χριστοφή. Οι «λέοντες» δεν ξεκίνησαν καλά, όμως ολοκλήρωσαν τον α’ γύρο έξω από την επικίνδυνη ζώνη.

Τον Κισσονέργη διαδέχθηκε ο προπονητής των επιτυχιών του Απόλλωνα, Ντίτελμ Φέρνερ, που δεν πήγε καλά και η ομάδα έμεινε έξι αγώνες χωρίς νίκη στον β’ γύρο, με αποτέλεσμα να πέσει στην 12η θέση (οδηγούσε στη β’ κατηγορία), 6-7 αγώνες πριν το τέλος. Ο Σολομωνίδης αντικατέστησε τον Φέρνερ με τον Σλοβάκο Κέιζα Φάρκας. Με το τέλος του α’ γύρου είχαν αντιληφθεί πως στόχος ήταν η σωτηρία, αφού η ομάδα έχασε τον Λιτόφτσενκο πριν τα Χριστούγεννα, συνεχίζοντας με δύο ξένους. Στο ματς της χρονιάς η ΑΕΛ έπαιξε με έναν ξένο, αφού ο Κιτάνοφ ήταν τραυματίας, ενώ έλειπαν οι μόνιμα τραυματίες Κολιανδρής, Αντωνίου και Ιωάννου.

Την εποχή εκείνη η ΑΕΛ δεν αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα, ούτε κακές διαιτησίες. Σύμφωνα με τον κ. Σολομωνίδη «η αίσθηση που αποκόμισα ήταν πως υπήρχε μια συμμαχία που μας ήθελε να υποβιβαστούμε. Προσπαθήσαμε να σωθούμε, όμως παράλληλα μέλημά μας ήταν να οργανώσουμε καλύτερα τη λειτουργία της ομάδας» λέει ο πρώην πρόεδρος της ΑΕΛ και προσθέτει πως «τότε είχα δηλώσει πως η ΑΕΛ θα επιστρέψει και σε τέσσερα χρόνια θα διεκδικεί το πρωτάθλημα, όπως και έγινε». Πριν ακόμα στεγνώσουν τα δάκρυα για τον υποβιβασμό, ξεκίνησε η προσπάθεια ανασυγκρότησης, ενώ παράλληλα 1.500 οπαδοί πραγματοποίησαν ειρηνική πορεία προς το Διοικητήριο Λεμεσού, διαμαρτυρόμενοι για την στάση της αστυνομίας, της ΚΟΠ, της διαιτησίας και κάνοντας λόγο για παρασκήνιο που έστειλε την ομάδα στη β’ κατηγορία.

Ο υποβιβασμός αυτός στοίχισε πολύ άλλα δεν λύγισε κανένα. Για μια στιγμή φαινόταν ότι χανόταν ο κόσμος, ότι η ΑΕΛ διαγραφόταν. Αυτό όμως δεν επρόκειτο να γίνει. Ο κόσμος δεν χάθηκε ήταν εκεί , δεν ήταν άπλα εκεί ήταν πιο δυνατοί ήταν πιο πολλοί. Δεν λύγισε, ο κόσμος πείσμωσε ενώθηκε και στάθηκε διπλά στην ομάδα δίπλα στους ποδοσφαιριστές. Εκεί που όλοι νόμιζαν ότι η ΑΕΛ χανόταν, ήλθε το σκίρτημα της καρδίας και όλοι σαν μια γροθιά ύψωσαν το ανάστημα τους για να μην χαθεί ο σύλλογος.

Το πείσμα, η αγάπη του κόσμου και το εκτόπισμα της ήταν αρκετά για να οδηγήσουν την ομάδα εκεί που της αξίζει. Αυτό που συνέβη τότε στην ομάδα μας δεν θα μπορούσε να συμβεί σε κανένα άλλο σωματείο η απέραντη αγάπη του κόσμου και το πως ο κόσμος ενώθηκε πείσμωσε στάθηκε δίπλα στην ομάδα.

Η ποδοσφαιρική ομάδα επιστρέφει στα Ευρωπαϊκά σαλόνια μετά από 13 χρόνια απουσίας, όπου καλείτε να πατήσει γκάζι και να δείξει χαρακτήρα μεγάλης ομάδας, τιμώντας τα χρώματα της και κατ’ επέκταση το Kυπριακό ποδόσφαιρο. Tο συγκρότημα του Aνδρέα Mιχαηλίδη καλείται να σταθεί όρθιο μέσα στην έδρα της πιο ιστορικής ομάδας της Oυγγαρίας.

Στην αποστολή, περιλαμβάνονται οι ακόλουθοι ποδοσφαιριστές: Λεωνή, A. Xρυσοστόμου, Iωάννου, Σιέποκ, T. Xρυσοστόμου, Πατούνας, Kωνσταντή, Tράττος, Xριστοδούλου, Xριστοφή, Xαραλάμπους, Kρασιάς, Λουτσιάνο, Mιχαήλ, Λάμπρου, Γαρπόζης, K. Kυριάκου, Nικολάου και Xάναν.

Tην Λεμεσιανή ομάδα συνοδεύουν στην Oυγγαρία και 500 οπαδοί της που θα ταξιδέψουν με διάφορες πτήσεις για την Bουδαπέστη. Mαζί με αυτούς που θα βρεθούν κοντά της από διάφορες πόλεις της Eυρώπης υπολογίζονται κοντά στους 800. H AEΛ σέβεται την Φερεντσβάρος και νοιώθει πως οι δυσκολίες θα είναι πολλές στο στάδιο ULLOI UT. Ωστόσο, όσο κι’ αν φαβορί για την πρόκριση είναι οι Oύγγροι, η AEΛ με πίστη στις δυνάμεις της, θα αντιμετωπίσει στα ίσα την αντίπαλο της.

Oι Oύγγροι μπήκαν στο γήπεδο διψασμένοι να καθαρίσουν νωρίς το παιχνίδι που θα θεμελίωνε την πρόκριση της ομάδας τους όπως και έκαναν κερδίζοντας με 4-0.
Στον επαναλυπτικό αγώνα στο Τσίρειο η ΑΕΛ καταφέρνει να κερδίζει με 2-1. Παρά το βαρύ κλίμα, τις απουσίες που είχαν οι γαλαζοκίτρινοι, η AEΛ απέδειξε πως έχει ακόμη πολλά κότσια, πως οι παίκτες της διαθέτουν δυνάμεις και πως τέλος πάντων δεν ξέχασαν να παίζουν ποδόσφαιρο.

H νίκη της AEΛ ήταν πέρα για πέρα δίκαιη, αφού στο πρώτο ημίχρονο είχε μια ισοπεδωτική υπεροχή σε όλους τους τομείς. Δεν άφησε την Φερεντσβάρος να αναπνεύσει, ειδικά μετά το πρώτο δεκάλεπτο. O Kωνσταντή στο 10’, ο Kρασιάς στο 13’, ο Σιέποκ στο 15’ και 16’ και ο Nικολάου στο 20’,ήταν δράστες πολύ μεγάλων ευκαιριών.Oι δυόμισι χιλιάδες φίλοι της AEΛ έβλεπαν την ομάδα τους και έτριβαν τα μάτια τους. Oι Oύγγροι σάστισαν από την καλή εμφάνιση της AEΛ και δεν έβρισκαν αντίδοτο στο τρέξιμο και την μαχητικότητα των αντιπάλων τους. Iπποτικά στο τέλος ο Γκάραμι έδωσε τα συγχαρητήρια του στην AEΛ.

Είμεθα μια Αθλητική Ένωσις. Ας παραμείνωμεν μια πραγματική ένωσις, ένωσις ανθρώπων που αγαπούν τον αθλητισμό και πιστεύουν εις τας αρχάς του. Ενωμένοι και ομονοούντες ας αναλάβωμεν το βαρύ έργον που ευρίσκεται ενώπιον μας, βέβαιοι ότι δια της ενότητας, θα εκπληρώσωμεν τας ευθύνας μας έναντι του αθλητικού κόσμου της πόλεως μας και της Κύπρου ολοκλήρου

Νίκος Σολομωνίδης 1968